Γκιούλμπασι: Το Αργοψημένο Μυστικό των Σαρακατσάνων

Γκιούλμπασι: Το Παραδοσιακό Κρέας που Ψήνεται με Υπομονή

Το γκιούλμπασι είναι ένα από τα πιο γευστικά και αργοψημένα πιάτα της ελληνικής κουζίνας, με ρίζες που φτάνουν μέχρι τις νομαδικές φυλές των Σαρακατσάνων. Πρόκειται για μια τεχνική μαγειρέματος που αναδεικνύει τα αρώματα του κρέατος, καθώς σιγοψήνεται σε κλειστό σκεύος ή σε λαδόκολλα για πολλές ώρες, μέχρι να αποκτήσει απίστευτα τρυφερή υφή.

Οι Σαρακατσάνοι, νομάδες κτηνοτρόφοι που μετακινούνταν στα βουνά της Ελλάδας, χρησιμοποιούσαν αυτή τη μέθοδο για να μαγειρεύουν αρνί ή κατσίκι χωρίς τη συνεχή επίβλεψη της φωτιάς. Το κρέας τυλιγόταν σε λαδόκολλα ή μπαίνονταν σε πήλινο σκεύος και ψηνόταν για ώρες, με αποτέλεσμα να λιώνει στο στόμα και να αποκτά βαθιά νοστιμιά.

Υλικά για Γκιούλμπασι (4-6 μερίδες)

✅ 1,5 κιλό αρνίσιο ή χοιρινό κρέας (μπούτι ή σπάλα), κομμένο σε μεγάλα κομμάτια
✅ 4 σκελίδες σκόρδο, κομμένες στη μέση
✅ 200 γρ. κεφαλογραβιέρα ή φέτα, κομμένη σε κύβους
✅ 1 κουταλάκι ρίγανη
✅ 1 κουταλάκι θυμάρι
✅ 1 κουταλάκι γλυκιά πάπρικα
✅ ½ κουταλάκι μπούκοβο (προαιρετικά, για πικάντικη γεύση)
✅ 100 ml λευκό κρασί
✅ 3 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο
✅ Αλάτι & φρεσκοτριμμένο πιπέρι
✅ Λαδόκολλα & αλουμινόχαρτο για το τύλιγμα

Εκτέλεση

1️⃣ Μαρινάρισμα κρέατος

• Σε ένα μεγάλο μπολ, βάζουμε το κρέας, το σκόρδο, τη ρίγανη, το θυμάρι, την πάπρικα και το μπούκοβο.
• Προσθέτουμε το κρασί, το ελαιόλαδο, αλάτι & πιπέρι και ανακατεύουμε καλά.

2️⃣ Τύλιγμα σε λαδόκολλα

• Απλώνουμε δύο μεγάλα φύλλα λαδόκολλας και τοποθετούμε το μαριναρισμένο κρέας στο κέντρο.
• Σκορπάμε γύρω του την κεφαλογραβιέρα ή τη φέτα.
• Κλείνουμε καλά τη λαδόκολλα σαν πακέτο και τυλίγουμε εξωτερικά με αλουμινόχαρτο, ώστε να μην ανοίξει στο ψήσιμο.

3️⃣ Ψήσιμο αργά & χαμηλά

• Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 160°C.
• Βάζουμε το πακέτο του γκιούλμπασι σε ένα ταψί και ψήνουμε για 3,5 - 4 ώρες, μέχρι το κρέας να γίνει πολύ τρυφερό και να ξεκολλάει εύκολα με το πιρούνι.

4️⃣ Σερβίρισμα

• Ανοίγουμε προσεκτικά τη λαδόκολλα και αφήνουμε το γκιούλμπασι να ξεκουραστεί για 10 λεπτά πριν το σερβίρουμε.
• Συνοδεύουμε με πατάτες φούρνου, πιλάφι ή χωριάτικο ψωμί.

Παραλλαγές του Γκιούλμπασι

🔥 Με μοσχάρι: Χρησιμοποιούμε μοσχάρι αντί για αρνί ή χοιρινό για πιο απαλή γεύση.
🔥 Στην πήλινη γάστρα: Ψήνουμε το γκιούλμπασι σε γάστρα, αντί για λαδόκολλα, για πιο παραδοσιακό ψήσιμο.
🔥 Με λαχανικά: Προσθέτουμε πατάτες, πιπεριές ή μανιτάρια στο τύλιγμα για έξτρα γεύση.
🔥 Πικάντικο: Αντικαθιστούμε το μπούκοβο με καυτερή πάπρικα ή τσίλι flakes.

Διατροφική Αξία

Το γκιούλμπασι είναι ένα πρωτεϊνικό γεύμα, πλούσιο σε σιδηρό, βιταμίνες Β και υγιεινά λιπαρά. Το αργό ψήσιμο διατηρεί όλα τα θρεπτικά συστατικά, ενώ το ελαιόλαδο και το τυρί προσθέτουν γευστική ισορροπία.